Zaznacz stronę

Luminescencja, fluorescencja i fosforescencja (cechy minerałów)

Luminescencja to zjawisko świecenia ciał pod wpływem różnych czynników. Emisja promieniowania nie prowadzi do zmiany temperatury.

Jeżeli czynnikiem wywołującym luminescencję jest światło (dzienne w całym swoim spektrum lub inne, o ściśle określonej długości fali), to zjawisko takie nazywamy fotoluminescencją. Z kolei elektroluminescencja pojawia się pod wpływem promieni Roentgena lub katodowych. Termoluminescencja wywoływana jest natomiast przez podgrzanie.

Duże znaczenie ma czas występowania świecenia. Pozwala on na podzielenie zjawisk luminescencji na dwie główne grupy:

  • fluorescencja trwa tylko w czasie oddziaływania czynnika wywołującego luminescencję i zanika po jego ustaniu,
  • fosforescencja utrzymuje się po ustaniu działania czynnika wzbudzającego świecenie, przez różny czas.

Pierwszy z wymienionych rodzajów luminescencji otrzymał swoją nazwę od minerału fluorytu, w przypadku którego fluorescencję zaobserwowano najwcześniej.

Zjawisko fluorescencji, zwłaszcza pojawiającej się pod wpływem naświetlania promieniowaniem ultrafioletowym o różnej długości fali (wyróżniany jest ultrafiolet krótki oraz długi), może zostać wykorzystane w celu rozpoznawania minerałów. Z kolei świecenie pod wpływem promieni Roentgena stosowane jest w celu odróżnienia kamieni szlachetnych oraz ich syntetycznych (tańszych) odpowiedników.

Zjawisko fluorescencji (luminescencji) widoczne na kryształach minerału spodumenu.

Zjawisko fluorescencji widoczne na kryształach minerału spodumenu.