Co to jest geologia?

Geologia to rodzina nauk o Ziemi badających skład, budowę i rozwój skorupy ziemskiej, a także historię naszej planety, jej ewolucję i procesy, które kształtują jej budowę oraz powierzchnię. Uzyskana w ten sposób wiedza ma znaczenie praktyczne, na przykład w celu poszukiwania kopalin, oceny wpływu środowiska geologicznego na obiekty techniczne, pozyskiwania wód podziemnych.

Najważniejsze nauki geologiczne

Geologia historyczna

To dział geologii zajmujący się odtwarzaniem historii Ziemi, w tym chronologią zdarzeń od powstania planety do dzisiaj, rozwojem skorupy kontynentalnej i oceanicznej (między innymi dziejami kontynentów).

Geologia inżynierska

Dział geologii którego celem jest badanie geologicznych uwarunkowań technicznej działalności człowieka. Analizowany jest wpływ warunków geologicznych na obiekty techniczne, w tym budynki, konstrukcje, a także obiekty uciążliwe dla środowiska – składowiska odpadów, wyrobiska górnicze. Zastosowanie narzędzi geologii inżynierskiej pozwala na uniknięcie katastrof budowlanych oraz zmniejszenie negatywnego oddziaływania obiektów technicznych na środowisko.

Geologia regionalna

Nauka o budowie geologicznej konkretnych obszarów Ziemi (całych kontynentów, jednostek geologicznych, państw). Wiedza dotycząca budowy łączy się naturalnie z historią geologiczną (domena geologii historycznej).

Hydrogeologia

Dziedzina geologii poświęcona badaniu wód podziemnych. W sferze zainteresowań hydrogeologii znajdują się zwłaszcza zasoby wód, ich pochodzenie, dynamika (zjawiska związane z przepływem w warstwach wodonośnych), właściwości fizyczne i skład chemiczny wód podziemnych. Ten dział geologii ma bardzo duże znaczenie praktyczne, związane z poszukiwaniem i udostępnianiem (projektowaniem ujęć wody pitnej) zasobów wód podziemnych.

Mineralogia

Dział geologii poświęcony minerałom. Wiele z minerałów zawiera metale oraz inne pierwiastki niezbędne dla gospodarki, stąd też mineralogia ma ważne implikacje praktyczne. Badaniem występowania i możliwości eksploatacji takich cennych minerałów zajmuje się geologia złóż.

Aby dowiedzieć się więcej o przedmiocie badań mineralogii warto zajrzeć do naszego kursu rozpoznawania najważniejszych minerałów.

Paleontologia

Nauka o organizmach z przeszłości geologicznej. Głównym zadaniem paleontologii jest badanie skamieniałości, czyli śladów życia z odległej przeszłości. Dzięki nim możliwe jest wyciągnięcie wniosków dotyczących historii życia, a także historii geologicznej obszaru, z którego pochodzą analizowane skamieniałości. Paleontologia może być też bardziej związana z biologią – wówczas określana jest mianem paleobiologii – i wtedy jej celem staje się przede wszystkim odtworzenie wymarłych organizmów oraz dawno minionych ekosystemów.

Aby dowiedzieć się więcej o przedmiocie badań paleontologii zajrzyj do katalogu skamieniałości.

Petrologia i petrografia

Dziedziny geologii zajmujące się opisem i klasyfikowaniem skał (głównie petrografia), a także badaniem pochodzenia skał oraz ich przemian w przeszłości geologicznej (przede wszystkim petrologia).

Więcej o przedmiocie badań petrografii można dowiedzieć się zaglądając do katalogu skał.

Stratygrafia

Dział geologii zajmujący się porządkowaniem skał pod względem ich wzajemnego położenia oraz kolejności w profilach geologicznych (następstwa). Większość metod stratygrafii opiera się na względnym określaniu kolejności kompleksów skalnych, bez podawania ich konkretnego wieku. Jednak dzięki metodom bezwzględnego datowania skał możliwe jest również określenie dokładnego (w granicach od tysięcy do milionów lat) wieku skał. Efektem prac z wykorzystaniem metod stratygrafii jest tabela stratygraficzna, czyli tabela dziejów Ziemi. Jest ona wykorzystywana w opisie dziejów Ziemi, czyli w geologii historycznej.

Więcej o przedmiocie badań stratygrafii można dowiedzieć się dzięki tabeli stratygraficznej.

Tektonika

Dyscyplina geologii zajmująca się badaniem przestrzennego rozmieszczenia kompleksów skalnych w skorupie ziemskiej i jego związku z procesami prowadzącymi do mechanicznych odkształceń skał, a także historią tych procesów i historią deformacji oraz zmian rozmieszczenia skał. W prostszym ujęciu tektonikę możemy traktować jako naukę o odkształceniach skorupy ziemskiej, procesach, które te odkształcenia powodują (naturalnych i powodowanych przez człowieka, wynikających z procesów działających w głębi i na powierzchni Ziemi).