Zaznacz stron臋

Wysoczyzny polodowcowe (morenowe) faliste

To jest strona w katalogu form rze藕by terenu zwi膮zanych z dzia艂alno艣ci膮 lodowc贸w i l膮dolod贸w. Wysoczyzny morenowe to formy glacjalne (o genezie zwi膮zanej z lodowcami i l膮dolodami), akumulacyjne (czyli powstaj膮ce na skutek depozycji materia艂u).

Rozleg艂y, wyniesiony, zazwyczaj lekko falisty obszar zbudowany z osad贸w lodowcowych (glin zwa艂owych) i wodnolodowcowych. Z regu艂y znajduj膮 si臋 na niej pag贸rki i bezodp艂ywowe obni偶enia. Te ostatnie powsta艂y w miejscach, gdzie zalega艂y powoli wytapiaj膮ce si臋 bry艂y martwego lodu. W zag艂臋bieniach mog膮 znajdowa膰 si臋 oczka wodne lub torfowiska, a na powierzchni s膮 pojedyncze kemy i moreny martwego lodu.

Wysoczyzna morenowa niekiedy s膮siaduje z morenami czo艂owymi spi臋trzonymi i akumulacyjnymi. Jej kraw臋d藕 mo偶e by膰 porozcinana dolinkami erozyjnymi. Je偶eli czo艂o l膮dolodu cofa艂o si臋 bez rozpadu na oddzielne bry艂y lodu (jest to tak zwana deglacjacja frontalna), to powierzchnia wysoczyzny jest w miar臋 p艂aska.

Pod wzgl臋dem genetycznym wysoczyzny polodowcowe zbudowane s膮 z osad贸w moreny dennej. Tworzy go mieszanina gliniasto-偶wirowo-piaszczysta (glina morenowa), odk艂adana przez l膮dol贸d lub lodowiec pod jego stop膮. Przymarzni臋ty lub nasi膮kni臋ty wod膮, znajduj膮cy si臋 pod du偶ym ci艣nieniem materia艂 przesuwa si臋 wraz z ruchem lodu, szoruj膮c pod艂o偶e.

W krajobrazie moreny dennej pojawiaj膮 si臋 niekiedy wa艂y r贸wnoleg艂e do kierunku ruchu l膮dolodu, o wysoko艣ci zazwyczaj kilku metr贸w, a d艂ugo艣ci liczonej nawet w kilometrach. Taka odmiana moreny dennej jest nazywana moren膮 偶艂obkowan膮.

Najbardziej typowym elementem krajobrazu Polski s膮 w艂a艣nie wysoczyzny morenowe. Tereny zbudowane z glin oraz 偶wir贸w pozostawionych przez l膮dol贸d skandynawski zajmuj膮 oko艂o 40% terytorium naszego kraju.

Wysoczyzny morenowe i plejstoce艅skie gliny lodowcowe na terenie Polski.

Wysoczyzny morenowe i plejstoce艅skie gliny lodowcowe moreny dennej na terenie Polski.