Zaznacz stron臋

Granaty

Zr贸偶nicowana grupa minera艂贸w wyst臋puj膮ca w ska艂ach w postaci wielo艣ciennych, najcz臋艣ciej drobnych kryszta艂贸w o pokroju izometrycznym (czyli z takimi samymi wymiarami w trzech g艂贸wnych kierunkach w przestrzeni). Granaty r贸偶ni膮 si臋 sk艂adem chemicznym, a 鈥 co za tym nast臋puje 鈥 tak偶e barw膮. Spotykane s膮 kryszta艂y o niemal ka偶dym kolorze, ale zabarwione na niebiesko stanowi膮 ogromn膮 rzadko艣膰. Znane s膮 tak偶e okazy bezbarwne. Niekiedy granaty tworz膮 pojedyncze, dobrze wykszta艂cone, 12- i 24-艣cienne kryszta艂y (s膮 to tak zwane dwunasto艣ciany rombowe oraz dwudziestocztero艣ciany deltoidowe). Cz臋ste s膮 ziarniste skupienia drobnych kryszta艂k贸w.

Granaty wykazuj膮 niewyra藕n膮 艂upliwo艣膰, cz臋艣ciej p臋kaj膮 wzd艂u偶 nieregularnych powierzchni (czyli wykazuj膮 prze艂am 鈥 muszlowy, nier贸wny, zadziorowaty). Ich twardo艣膰 wynosi 6,5-7,5 w skali Mohsa. Wykazuj膮 szklisty lub t艂usty po艂ysk.

Najbardziej znane granaty to:

  • rubinowo-czerwony pirop (glinokrzemian magnezu),
  • ciemnoczerwony i brunatny almandyn (glinokrzemian 偶elaza),
  • jasny grossular (glinokrzemian wapnia),
  • a tak偶e zielony uwarowit (krzemian wapnia i chromu).

Pierwszy z nich 鈥 pirop 鈥 wsp贸艂wyst臋puje niekiedy razem z diamentami w skale okre艣lanej mianem kimberlitu.

Granaty najpowszechniej wyst臋puj膮 w ska艂ach przeobra偶onych, mi臋dzy innymi tych, kt贸re tworz膮 si臋 pod wp艂ywem wysokich ci艣nie艅 i temperatur g艂臋boko pod powierzchni膮 Ziemi, w tak zwanych strefach subdukcji, w trakcie niszczenia skorupy ocean贸w oraz kolizji kontynent贸w. Takie granaty pojawiaj膮 si臋 w granulitach 鈥 skale, kt贸ra powsta艂a w艂a艣nie w takich warunkach. W Polsce granulity znale藕膰 mo偶na w okolicy Wa艂brzycha (Zag贸rze 艢l膮skie) oraz w rejonie Stronia 艢l膮skiego.

Granaty (almandyny) z kredy Alaski (USA).

Granaty (almandyny) z kredy Alaski (USA). Fot. James St. John, Flickr, licencja Creative Commons.

Minera艂y zaliczane do grupy granat贸w spotykane s膮 w te偶 w ska艂ach przeobra偶onych powsta艂ych przez lokalne podgrzanie znajduj膮cym si臋 w pobli偶u gor膮cym, p艂ynnym stopem skalnym o temperaturach przekraczaj膮cych 1000 stopni C 鈥 czyli magm膮. Takie ska艂y okre艣lane s膮 mianem przeobra偶onych kontaktowo. W Polsce mo偶na takie ska艂y znale藕膰 na przyk艂ad we wschodniej cz臋艣ci grzbietu Karkonoszy oraz na zachodnim kra艅cu tego pasma, w okolicach Szklarskiej Por臋by. Ska艂y te zosta艂y podgrzane w wyniku wtargni臋cia gor膮cej magmy, kt贸ra sta艂a si臋 p贸藕niej ska艂膮 granitow膮, buduj膮c膮 dzi艣 wi臋kszo艣膰 g艂贸wnego grzbietu Karkonoszy.

Granaty spotykane s膮 tak偶e w innych ska艂ach przeobra偶onych 鈥 gnejsach sowiog贸rskich, serpentynitach, eklogitach oraz amfibolitach.

Znane s膮 r贸wnie偶 ska艂y magmowe g艂臋binowe bogate w granaty. W Polsce s膮 nimi granity z rejonu Strzegomia. Wyst臋puj膮 w nich niekiedy spore kryszta艂y granat贸w, zw艂aszcza andradytu i spessartynu. Ich 艣rednice przekraczaj膮 niekiedy 2 cm, s膮 one kilka razy wi臋ksze od wi臋kszo艣ci granat贸w znajdowanych w ska艂ach przeobra偶onych, zw艂aszcza 艂upkach i granulitach. Granaty znajdowano r贸wnie偶 w innej skale magmowej g艂臋binowej 鈥 pegmatycie (gruboziarnistej odmianie granitoidu) pochodz膮cym z Karkonoszy.

Nagromadzenia kryszta艂贸w granat贸w pojawiaj膮 si臋 te偶 w ska艂ach osadowych, zw艂aszcza w piaskach na ba艂tyckich pla偶ach. W wi臋kszo艣ci s膮 to czerwone i brunatne ziarna, silnie obtoczone, tworz膮ce po sztormach wyra藕ne ciemne smugi. Granatom towarzysz膮 inne minera艂y ci臋偶kie, w tym mi臋dzy innymi tlenek 偶elaza 鈥 magnetyt.

Niekt贸re odmiany granat贸w s膮 szczeg贸lnie cenione. Przyk艂adowo, zielony andradyt silnie rozszczepia 艣wiat艂o, dzi臋ki czemu wykazuje zjawisko mocnego skrzenia si臋 oraz 偶yw膮 gr臋 艣wiate艂, czym przypomina barwne diamenty.

Czerwone granaty cz臋sto nazywane s膮 鈥瀝ubinami鈥. Od prawdziwych rubin贸w (odmiany korundu) odr贸偶niaj膮 je inne cechy optyczne (brak podw贸jnego za艂amania 艣wiat艂a), a tak偶e mniejsza twardo艣膰. Zielone granaty okre艣lano natomiast niepoprawnie szmaragdami 鈥 i w tym przypadku wskaz贸wk臋 umo偶liwiaj膮c膮 odr贸偶nienie obu minera艂贸w stanowi膮 cechy optyczne oraz brak podw贸jnego za艂amania 艣wiat艂a w przypadku granat贸w.

Granaty by艂y popularnymi kamieniami ozdobnymi ju偶 w staro偶ytno艣ci. W XIX wieku apogeum popularno艣ci prze偶y艂y czeskie piropy, wykorzystywane w ca艂ej Europie. Wyst臋puj膮 tam one podobnie jak w Polsce, na Dolnym 艢l膮sku, w ska艂ach przeobra偶onych, przede wszystkim w 艂upkach. Poza tym obszarem granaty odnotowano w Tatrach (odmiana nazywana almandynem), s膮 tak偶e cz臋ste w ska艂ach przeobra偶onych przywleczonych do naszego kraju ze Skandynawii przez l膮dol贸d plejstoce艅ski (okazy takie mo偶na znale藕膰 na terenie ca艂ej p贸艂nocnej i 艣rodkowej Polski).

Pirop

Najbardziej znana odmiana granatu o barwie z regu艂y czerwonej, kt贸r膮 zawdzi臋cza domieszkom 偶elaza oraz chromu. Niekiedy pirop jest ciemnoczerwony, niemal czarny, inne okazy maj膮 lekko 偶贸艂tawy odcie艅.

Pirop pojawia si臋 w ska艂ach magmowych g艂臋binowych pozbawionych niemal krzemionki (czyli zasadowych 鈥 takimi ska艂ami s膮 na przyk艂ad perydotyty), a tak偶e w ska艂ach przeobra偶onych (serpentynitach). Jest znany przede wszystkim z Czech, Rosji oraz RPA. Piropy wyst臋puj膮 te偶 w Argentynie, Australii, Brazylii, Sri Lance, USA (stany Arkansas, Nowy Meksyk, Utah), Tanzanii.

Okazy czeskie wydobywano ze z艂贸偶 wt贸rnych 鈥 z piask贸w oraz 偶wir贸w rzecznych (czyli tak zwanych osad贸w aluwialnych). Powsta艂y one w wyniku niszczenia macierzystych ska艂 granat贸w, a potem transportu wodnego najbardziej odpornych minera艂贸w z tych ska艂 鈥 w艂a艣nie pirop贸w. Czeskie kryszta艂y nazywano karbunku艂ami albo czeskimi granatami.

Piropy ameryka艅skie nazywane s膮 rubinami kalifornijskimi (tak jak tamtejsze grossulary), a pochodz膮ce ze Sri Lanki 鈥 rubinami cejlo艅skimi. W rzeczywisto艣ci nie s膮 to jednak korundy (do kt贸rych nale偶膮 rubiny), ale w艂a艣nie granaty. Nazw膮 鈥瀝ubin鈥 okre艣lano te偶 czerwone granaty ze Szkocji oraz RPA.

Piropy wykorzystywane by艂y i s膮 do produkcji bi偶uterii. Najcz臋艣ciej stosowany szlif to fasetkowy. Mniej cenione odmiany pirop贸w stosowane s膮 do wyrobu narz臋dzi skrawaj膮cych i do szlifowania, a tak偶e materia艂贸w 艣ciernych oraz wierte艂.

Almandyn

Drugi, obok piropu, z granat贸w najcz臋艣ciej wykorzystywanych w jubilerstwie i zdobnictwie. Jest czerwony, ale ciemniejszy od piropu 鈥 fioletowo- i brunatnoczerwony, czasami niemal czarny. Cz臋sto wyst臋puje w 艂upkach 艂yszczykowych, nale偶膮cych do ska艂 przeobra偶onych, a tak偶e w ska艂ach magmowych. Tak jak w przypadku innych granat贸w cz臋ste s膮 wt贸rne z艂o偶a okruchowe.

Almandyny s膮 cz臋sto spotykan膮 grup膮 granat贸w. Znamy je z Australii, Austrii, Brazylii, Czech, Indii, Japonii, Madagaskaru, Meksyku, Niemiec (du偶e kryszta艂y w pegmatytach Bawarii), Norwegii, S艂owacji, Szwecji, Tanzanii, Urugwaju, USA (stany Alaska, Idaho, Nowy Jork), Zambii, Zimbabwe. Okazy ze Sri Lanki posiadaj膮 czasami wrostki r贸偶nych minera艂贸w, w tym cyrkonu. Stosunkowo rzadkie r贸偶owoczerwone kryszta艂y nazywane s膮 niekiedy rhodolitem.

Granaty (almandyny) z Madagaskaru.

Granaty (almandyny) z Madagaskaru.

Kryszta艂y i ziarna almandynu szlifuje si臋 na r贸偶ne sposoby, wykonuj膮c z nich kaboszony, a tak偶e stosuj膮c szlif fasetkowy i schodkowy. Kaboszony z almandynu nosz膮 nazw臋 karbunku艂贸w (tak jak czeskie piropy). Odmiany nienadaj膮ce si臋 do cel贸w jubilerskich stosowane s膮 do wyrobu narz臋dzi szlifierskich oraz wierte艂.

Andradyt

Grupa granat贸w o zr贸偶nicowanej barwie, w tym czarnej i brunatnej (melanit), 偶贸艂tobrunatnej (kolofonit), 偶贸艂tej i 偶贸艂tozielonej (topazolit) oraz zielonej, zabarwionej zwi膮zkami chromu (demantoid, tak zwany szmaragd uralski). W demantoidzie spotykane s膮 w艂贸kniste wrostki azbestu. Takie okazy znane s膮 mi臋dzy innymi z Uralu. Demantoid wyst臋puje r贸wnie偶 w Niemczech, W艂oszech, Rosji, 艣rodkowej Afryce (DR Konga), S艂owacji (w ska艂ach serpentynitowych), a melanit: we Francji, w Kanadzie, USA (stan Arkansas) i W艂oszech.

Andradyty znane s膮 tak偶e z Czech, Niemiec, S艂owacji oraz W臋gier. Wyst臋puj膮 w ska艂ach magmowych oraz przeobra偶onych.

Grossular

Zielone, 偶贸艂tawe, pomara艅czowe, p贸艂przezroczyste i nieprzezroczyste granaty, krzemiany wapnia oraz glinu. Ca艂kowicie czyste s膮 bezbarwne, a r贸偶norodne zabarwienie zawdzi臋czaj膮 domieszkom r贸偶nych pierwiastk贸w.

Charakterystyczn膮 odmian膮 grossularu jest hessonit (kamie艅 cynamonowy), o barwie 偶贸艂tawej, br膮zowawej, brunatnopomara艅czowej, a偶 do czerwonej. Znajdowany jest na z艂o偶ach wt贸rnych, a wi臋c w 偶wirach i piaskach pochodz膮cych z niszczenia starszych ska艂, przetransportowanych przez wod臋, cz臋sto razem z cyrkonem. Jego klasyczne stanowiska znajduj膮 si臋 na Sri Lance. Znany jest tak偶e z Brazylii, Czech, Kanady, Rosji, USA. Ska艂膮 macierzyst膮 hessonitu s膮 najcz臋艣ciej przeobra偶one ska艂y w臋glanowe.

Inne odmiany grossularu s膮 liczne w Kenii, RPA oraz Tanzanii. Zielone grossulary z po艂udniowej Afryki nazywane s膮 niekiedy jadeitami po艂udniowoafryka艅skimi; szmaragdowozielone okazy z Kenii nosz膮 nazw臋 tsavorytu. Z kolei ameryka艅skie grossulary okre艣lane s膮 mianem rubin贸w kalifornijskich.

Grossular wyst臋puje ponadto na terenie Niemiec, Meksyku, Rumunii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii (Szkocji) oraz W艂och (Alatal, Elba, Piemont). W Polsce znany jest z rejonu G臋bczyc, Jordanowa 艢l膮skiego oraz miejscowo艣ci Podzamek ko艂o K艂odzka).

Spessartyn

Pomara艅czowo-r贸偶owe, brunatno偶贸艂te, brunatne granaty, czasami z odcieniem fioletowym, wyr贸偶niaj膮ce si臋 na tle innych zawarto艣ci膮 manganu. Posiadaj膮 charakterystyczne, pierzaste wrostki.

艁adne okazy spessartynu znane s膮 z Australii, Austrii, Brazylii (Ceava), Czech, Finlandii, Kanady, Madagaskaru, Myanmaru, Niemiec, Sri Lanki, Szwecji, Tanzanii (szczeg贸lnie cenne okazy jubilerskie), USA (stany Kalifornia, Kolorado, Montana, Nevada, Oklahoma, Pensylwania, Wirginia 鈥 kopalnia Rutherford Mine). Nazwa tej odmiany granat贸w pochodzi od miejscowo艣ci Spessart w Niemczech, ale znajdowane tam kryszta艂y s膮 ma艂e i nie maj膮 du偶ej warto艣ci jubilerskiej.

Spessartyny pojawiaj膮 si臋 w granitach oraz w innych ska艂ach magmowych g艂臋binowych, zw艂aszcza w pegmatytach (grubokrystaliczna odmiana granitoidu).

Uwarowit

Szmaragdowozielony granat, kt贸ry swoj膮 barw臋 zawdzi臋cza obecno艣ci chromu. Pojawia si臋 w postaci ma艂ych kryszta艂贸w, wi臋c nie ma takiego znaczenia ozdobnego jak inne granaty. Uwarowity pochodz膮 z Finlandii (Outukumpo), Kanady, Norwegii, Rosji (Ni偶ny Tagi艂), RPA, USA (stany Oregon oraz Teksas). W Polsce znane s膮 z Jordanowa 艢l膮skiego.

Granaty w 偶yle kruszcowej, Przecznica ko艂贸 艢wieradowa-Zdroju (G贸ry i Pog贸rze Izerskie).

Polskie granaty: wypolerowana powierzchnia 偶y艂y kruszcowej ze z艂贸偶 cyny w Przecznicy ko艂o 艢wieradowa-Zdroju (Pog贸rze Izerskie). Widoczne przekroje czerwonych granat贸w, najwi臋ksze kryszta艂y maj膮 nieco poni偶ej 1 cm 艣rednicy.

Dolno艣l膮skie granaty

Cho膰 spotykane w ska艂ach przeobra偶onych znajduj膮cych si臋 w osadach polodowcowych niemal ca艂ej Polski, granaty kojarzone s膮 najcz臋艣ciej z Dolnym 艢l膮skiem i Sudetami. Rzeczywi艣cie, wyst臋puj膮 tam powszechnie. Na li艣cie poni偶ej znajduj膮 si臋 tylko najciekawsze i najbardziej znane stanowiska granat贸w na Dolnym 艢l膮sku:

  • Kotlina ko艂o Mirska 鈥 granaty wsp贸艂wyst臋puj膮ce z turmalinem i andaluzytem na jednym ze wzg贸rz Grzbietu Kamienickiego,
  • Gierczyn ko艂o 艢wieradowa-Zdroju 鈥 w z艂o偶u cyny, w 艂upkach cynono艣nych z granatami i mikami, udzia艂 granat贸w mo偶e wynosi膰 od 20 do 40 procent, a miejscami nawet do 80 procent; dwa rodzaje granat贸w: 1) r贸偶owe, o 艣rednicy 3-4 mm, dobrze wykszta艂cone kryszta艂y, z wrostkami; 2) czarne, o 艣rednicy poni偶ej 1 mm,
  • Krobica ko艂o 艢wieradowa-Zdroju 鈥 w kamienio艂omie, w 艂upkach chlorytowo-mikowych; liczne kryszta艂y o 艣rednicach do 1 cm, wiele z nich poprawnie wykszta艂conych, z wrostkami,
  • Przecznica ko艂o 艢wieradowa-Zdroju 鈥 fioletowoniebieskie kryszta艂y w 艂upkach chlorytowych z dawnej kopalni Anna, poprawnie wykszta艂cone, o 艣rednicach do 1 cm; tak偶e w amfibolitach, drobne, czerwone kryszta艂y,
  • inne miejsca Pog贸rza Izerskiego 鈥 w ska艂ach przeobra偶onych (艂upkach), warstewki wzbogacone w granaty, wi艣niowoczerwone, poprawnie wykszta艂cone,
  • dolina Kwisy 鈥 granaty na wt贸rnym z艂o偶u, pochodz膮ce ze ska艂 przeobra偶onych G贸r i Pog贸rza Izerskiego, w tym almandyny, ziarna o 艣rednicach do kilku milimetr贸w,
  • Szklarska Por臋ba 鈥 w pegmatytach w dolinie Szklarki, ciemnobrunatny, kryszta艂y o 艣rednicy do 2 cm; na Zb贸jeckich Ska艂ach 鈥 nagromadzenie kryszta艂贸w spessartynu o 艣rednicach poni偶ej 1 mm,
  • Karkonosze 鈥 we wschodniej cz臋艣ci g艂贸wnego grzbietu, na wsch贸d od 艢nie偶ki, w 艂upkach mikowych, r贸偶owoczerwone, a tak偶e bezbarwne,
  • 艁omnica ko艂o Jeleniej G贸ry 鈥 czerwone kryszta艂y granat贸w o 艣rednicach do 3 cm, tkwi膮ce w skale pegmatytowej,
  • Karpacz 鈥 w Sowiej Dolinie pojawiaj膮 si臋 ska艂y zbudowane g艂贸wnie z chloryt贸w oraz granat贸w; 艣rednice kryszta艂贸w granatu nieco ponad 1 cm, maj膮 posta膰 dwunasto艣cian贸w rombowych; niewielkie kryszta艂ki odnotowano tak偶e w 艂upkach na g贸rze 艢nie偶ce,
  • Kowary 鈥 zielone, czerwone i brunatne granaty w z艂o偶u magnetytu, o 艣rednicach do 1 cm; skupienia drobnych kryszta艂k贸w w wapieniach krystalicznych; mi臋dzy innymi andradyt,
  • Miedzianka ko艂o Janowic Wielkich 鈥 brunatne, brunatnoczerwone i zielone kryszta艂y w 艂upkach; w przesz艂o艣ci odnotowano 艂upki tak bogate w granaty towarzysz膮ce minera艂owi epidotowi, 偶e nazwano je 艂upkami epidotowo-granatowymi,
  • Strzegom 鈥 w granitach i pegmatytach, czerwone o 艣rednicach rz臋du 1 cm; na wschodnich zboczach g贸ry Wojan znajdowano granity bogate w granaty oraz turmalin,
  • Sob贸tka 鈥 granaty w skale granitoidowej w pobli偶u kontaktu z gabrem; czerwone, drobne ziarna, zw艂aszcza na g贸rze Gozdnica,
  • Jordan贸w 艢l膮ski 鈥 w kamienio艂omie serpentynitu i nefrytu; bia艂e i przezroczyste granaty o 艣rednicach do 5 mm, tak偶e uwarowity; granaty pojawiaj膮 si臋 w postaci pojedynczych kryszta艂贸w oraz ich skupie艅,
  • Gola 艢widnicka ko艂o 艢widnicy 鈥 pegmatyty z czerwonobrunatnymi granatami o 艣rednicach do 3 cm,
  • Go艂aszyce ko艂o 艢widnicy 鈥 w kamienio艂omie granitu w 艂upkach mikowych czerwone kryszta艂y o 艣rednicach kilku milimetr贸w,
  • Zag贸rze 艢l膮skie 鈥 w skale granulitowej ods艂aniaj膮cej si臋 przy brzegu jeziora, niedaleko przystani, brunatne granaty o 艣rednicach kilku milimetr贸w, osi膮gaj膮ce kilkana艣cie procent obj臋to艣ci ska艂y,
  • Bystrzyca G贸rna ko艂o Zag贸rza 艢l膮skiego 鈥 kryszta艂ki granat贸w o 艣rednicach u艂amk贸w milimetra, tkwi膮ce licznie w granulitach,
  • Bielawa 鈥 ziarna r贸偶nobarwnych granat贸w, w tym almandynu, o 艣rednicach do kilku centymetr贸w, tkwi膮ce w r贸偶nego rodzaju ska艂ach magmowych (pegmatytach) oraz przeobra偶onych (gnejsach, amfibolitach),
  • Dzier偶oni贸w 鈥 skupienia drobnych ziaren granat贸w w gnejsach (a wi臋c ska艂ach przeobra偶onych), tworz膮ce niekiedy nagromadzenia,
  • Pi艂awa G贸rna ko艂o Dzier偶oniowa 鈥 du偶e ziarna granat贸w w kwarcytach z przekopu kolejowego, a tak偶e w pegmatytach i ska艂ach z kamienio艂omu w rejonie drogi z Przerzeczyna-Zdroju do Kopanicy,
  • Braszowice ko艂o Z膮bkowic 艢l膮skich 鈥 w eklogitach (ska艂a przeobra偶ona), brunatnoczerwone ziarenka tworz膮ce skupienia o 艣rednicach do kilku centymetr贸w,
  • Bia艂y Ko艣ci贸艂 ko艂o Strzelina 鈥 czerwone granaty o 艣rednicach do 2 cm, tkwi膮ce sporadycznie w pegmatytach, razem z turmalinem,
  • G艂ucho艂azy 鈥 almandyny o 艣rednicach do 1 cm spotykane w 艂upkach dewo艅skich G贸ry Parkowej, Grz臋d贸wki oraz Tylnej Kopy,
  • Podzamek ko艂o K艂odzka 鈥 na kontakcie ska艂 w臋glanowych z granitami, du偶e, sp臋kane ziarna granat贸w o barwie czarnej, brunatnej, fioletowej, rzadziej bezbarwne; spotykana mi臋dzy innymi odmiana andradytu 鈥 schorlomit,
  • 艢cinawka ko艂o Nowej Rudy 鈥 czerwone, dobrze wykszta艂cone granaty o 艣rednicach do 1 cm, tkwi膮ce w amfibolitach (czyli skale przeobra偶onej),
  • 呕elazno ko艂o K艂odzka 鈥 granaty o 艣rednicach do 7 mm w 艂upkach (ska艂a przeobra偶ona),
  • Z艂oty Stok 鈥 w kopalni oraz na zboczach g贸r Haniak i Trzebo艅, miejscami liczne ziarna granat贸w, niekt贸re du偶e,
  • Marcink贸w ko艂o Stronia 艢l膮skiego 鈥 liczne, czerwonobrunatne kryszta艂y w 艂upkach mikowych; rzadko艣膰 stanowi膮 wi臋ksze ziarna o 艣rednicy do 1 cm,
  • Kletno ko艂o Stronia 艢l膮skiego 鈥 grossular i andradyt, ziarna o 艣rednicach do 7 mm, wsp贸艂wyst臋puj膮 z magnetytem (ruda 偶elaza),
  • Stronie 艢l膮skie 鈥 na po艂udniowych zboczach g贸ry Sowia Kopa, sporadyczne ziarna granatu w gnejsach oraz innych ska艂ach przeobra偶onych,
  • Stary Giera艂t贸w i Nowy Giera艂t贸w ko艂o Stronia 艢l膮skiego 鈥 w granulitach, eklogitach oraz gnejsach (ska艂y przeobra偶one); kilkumilimetrowe, brunatnoczerwone kryszta艂y, niekiedy bardzo liczne,
  • Strachocin ko艂o Stronia 艢l膮skiego 鈥 na zboczu na wsch贸d od Strachocina opisana zosta艂a ska艂a przeobra偶ona zbli偶ona do eklogitu, zawieraj膮ca du偶e ilo艣ci nieforemnych ziaren granat贸w, niekiedy stanowi膮cych nawet do 30 procent obj臋to艣ci ska艂y,
  • Mi臋dzyg贸rze 鈥 w ska艂kach eklogitu (ska艂a przeobra偶ona) na p贸艂nocno-zachodnich zboczach g贸ry Jawor, w pobli偶u uj艣cia potoku Bogoryja, poni偶ej wodospadu Wilczki; drobne, nieregularne ziarna o 艣rednicach u艂amk贸w milimetra; nier贸wno rozmieszczone, niekiedy tworz膮ce skupienia; granaty stanowi膮 25-40 procent obj臋to艣ci ska艂y eklogitowej,
  • Nowa Wie艣 ko艂o Mi臋dzyg贸rza 鈥 w eklogitach (ska艂a przeobra偶ona) na zachodnim zboczu g贸ry Szeroka Kopa; nier贸wnomiernie rozmieszczone, bardzo liczne i drobne kryszta艂ki granatu, stanowi膮ce 30-50 procent obj臋to艣ci ca艂ej ska艂y; pojedyncze ziarna osi膮gaj膮 0,5 mm 艣rednicy.
Granulit ze Starego Giera艂towa (G贸ry Bialskie i Z艂ote, Sudety).

Granulit ze Starego Giera艂towa (G贸ry Bialskie i Z艂ote, Sudety). Jest to ska艂a przeobra偶ona powstaj膮ca w warunkach bardzo wysokiego ci艣nienia i temperatury. Jej cech膮 charakterystyczn膮 jest wyst臋powanie granat贸w (czerwone kryszta艂y na zdj臋ciu). Szeroko艣膰 fotografii to ok. 5 cm.