Tabela stratygraficzna

Uwaga! Poni┼╝sza tabela stratygraficzna jest uproszczona. Zawiera ona jedynie jednostki geochronologiczne najwy┼╝szego rz─Ödu (z pomini─Öciem wiek├│w, a w przypadku starszych dziej├│w Ziemi – tak┼╝e epok i okres├│w. Kompletn─ů tabel─Ö stratygraficzn─ů mo┼╝na znale┼║─ç na stronach Wikipedii.

Najnowsza, oficjalna wersja tabeli stratygraficznej jest r├│wnie┼╝ dost─Öpna (w wersji angloj─Özycznej) na stronach International Commission on Stratigraphy.

eon (eonotem) era (eratem) okres (system) epoka (oddział)
Fanerozoik Kenozoik Czwartorz─Öd Holocen
Plejstocen
od 2,6 mln lat
Neogen Pliocen
od 5,3 mln lat
Miocen
od 23 mln lat
Paleogen Oligocen
od 34 mln lat
Eocen
od 56 mln lat
Paleocen
od 65 mln lat
Mezozoik Kreda
od 146 mln lat
Jura
od 200 mln lat
Trias
od 251 mln lat
Paleozoik Perm
od 299 mln lat
Karbon
od 360 mln lat
Dewon
od 416 mln lat
Sylur
od 444 mln lat
Ordowik
od 488 mln lat
Kambr
od 542 mln lat
Proterozoik Neoproterozoik
od 1 mld lat
Mezoproterozoik
od 1,6 mld lat
Paleoproterozoik
od 2,5 mld lat
Archaik Neoarchaik
od 2,8 mld lat
Mezoarchaik
od 3,2 mld lat
Paleoarchaik
od 3,6 mld lat
Eoarchaik
od 4,6 mld lat

Co to jest tabela stratygraficzna?

Tabela stratygraficzna to graficzne przedstawienie podziału geologicznych dziejów Ziemi, od momentu jej powstania 4,6 mld lat temu aż do czasów dzisiejszych.

Tabela zawiera jednostki czasowe (geochronologiczne) wydzielone na podstawie bada┼ä geologicznych i paleontologicznych. Granice pomi─Ödzy poszczeg├│lnymi jednostkami s─ů czysto umowne i nie musz─ů by─ç zwi─ůzane z konkretnymi zdarzeniami z historii Ziemi. Ka┼╝da granica musi jednak posiada─ç wzorcowy profil skalny, w kt├│rym mo┼╝na j─ů datowa─ç i analizowa─ç. Taki profil nosi nazw─Ö stratotypu.

Datowania granic pomi─Ödzy jednostkami s─ů na bie┼╝─ůco korygowane wraz z opracowywaniem nowych metod geologicznych pozwalaj─ůcych na ustalanie bezwzgl─Ödnego wieku ska┼é. Ca┼éa tabela stratygraficzna r├│wnie┼╝ podlega ci─ůg┼éej weryfikacji. Wprowadzanie i usuwanie jednostek, a tak┼╝e ich modyfikacje maj─ů na celu jak najbardziej precyzyjne opisanie historii geologicznej.

Jednostki stratygraficzne (geochronologiczne) s─ů zagnie┼╝d┼╝one, to znaczy dziel─ů si─Ö na podjednostki ni┼╝szego rz─Ödu. W ten spos├│b powstaje charakterystyczna struktura tabeli stratygraficznej. Najwi─Öksze jednostki geochronologiczne, czyli eony, dziel─ů si─Ö kolejno na ery, okresy, epoki i wieki.

Opr├│cz jednostek geochronologicznych, odnosz─ůcych si─Ö wprost do czasu, istniej─ů jeszcze jednostki chronostratygraficzne, zwi─ůzane ze ska┼éami. Pokrywaj─ů si─Ö one z wymienionymi wcze┼Ťniej eonami, erami, okresami, epokami oraz wiekami. Nosz─ů jednak inne nazwy ÔÇô odpowiednio eonotem, eratem, system, oddzia┼é, pi─Ötro.

Jednostki geochronologiczne i chronostratygraficzne maj─ů takie same nazwy oraz granice. Przyk┼éadowo: okres dewo┼äski i system dewo┼äski. To, kt├│re z okre┼Ťle┼ä nale┼╝y wybra─ç, zale┼╝y od tego, czy rozwa┼╝ania dotycz─ů czasu, czy ska┼é. W pierwszym przypadku nale┼╝y powiedzie─ç „okres dewo┼äski” (na przyk┼éad „w okresie dewo┼äskim pojawi┼éy si─Ö kr─Ögowce l─ůdowe”). W drugiej sytuacji trzeba u┼╝y─ç terminu „system dewo┼äski” (na przyk┼éad „ska┼éy systemu dewo┼äskiego to w Polsce przede wszystkim osady klastyczne oraz w─Öglany”).

´╗┐