Polska w przeszłości geologicznej

Wystawa w Pracowni Muzeum Ziemi WNGiG UAM w Poznaniu

Postery, które można obejrzeć na wystawie znajdującej się w Muzeum Ziemi UAM w Poznaniu, poświęconej historii geologicznej Polski oraz jej śladom zachowanym w kamieniach dekoracyjnych w zabytkach Poznania.

Na wystawie, oprócz plakatów, prezentowane są minerały, skały i skamieniałości, które są pamiątkami po wszystkich przedstawionych tutaj wydarzeniach. To łącznie ponad sto pięknych okazów.

Informacje o muzeum i godzinach otwarcia ekspozycji znajdują się na stronie domowej Pracowni Muzeum Ziemi UAM.

Europa 420 milionów lat temu (sylur)

W sylurze teren dzisiejszej Polski zalany był głębokim morzem. Natomiast w rejonie Skandynawii znajdowało się ciepłe, płytkie morze, w którym żyły liczne koralowce. Ich skamieniałości można dzisiaj znaleźć na terenie naszego kraju. Przyniósł je do nas lądolód plejstoceński.

Europa w sylurze.

Polska 375 milionów lat temu (dewon)

W dewonie terytorium dzisiejszej Polski znajdowało się w pobliżu równika, na półkuli południowej, i pokryte było płytkim morzem. Żyły w nim liczne zwierzęta osiadłe, tworzące struktury podobne do dzisiejszych raf.

Polska w dewonie -- plakat.

Polska 325 milionów lat temu (karbon)

Kolizje wędrujących kontynentów doprowadziły do ustąpienia morza z terenu dzisiejszej Polski. W dolinach rzecznych rosły równikowe lasy. Szczątki roślinne dały początek ogromnym złożom węgla kamiennego.

Polska w karbonie: lasy, które dały początek złożom węgla kamiennego - plakat.

Z kolizjami kontynentów związane było wypiętrzeniem wysokich gór, znajdujących się w rejonie dzisiejszego Dolnego Śląska. Głęboko pod ziemią skały ulegały przetopieniu, a po ostygnięciu powstały z nich granitoidy, które dzisiaj możemy oglądać między innymi w Karkonoszach i w Tatrach.

Polska w karbonie - powstawanie granitoidów Dolnego Śląska - plakat.

Polska 280 milionów lat temu (wczesny perm)

Teren dzisiejszej Polski nie był w permie przyjaznym miejscem. Klimat był suchy, pojawiły się liczne wulkany oraz rozległe pustynie.

Polska w permie: krajobraz i roślinnosć dzisiejszego Dolnego Śląska - plakat.

Z silną działalnością wulkaniczną i pojawieniem się gorących źródeł oraz wyziewów wulkanicznych związane było powstawanie pięknych kamieni ozdobnych – przede wszystkim agatów oraz geod kwarcowych. Są one dzisiaj znajdowane na Dolnym Śląsku i w okolicach Krakowa.

Polska w permie: wulkanizm i powstawanie agatów - plakat.

Polska 260 milionów lat temu (późny perm)

Wysokie góry, które powstały w karbonie, zostały niemal zupełnie zrównane w wyniku działania procesów wietrzenia i erozji. Na teren dzisiejszej Polski wkroczyło morze cechsztyńskie.

Klimat był gorący i suchy, zbiornik morski szybko parował, a z jego wód wytrącały się sole, gipsy oraz dolomity. Niemal na całym obszarze zajmowanym przez morze cechsztyńskie znajdują się dzisiaj pod powierzchnią ziemi złoża permskiej soli kamiennej.

Polska w późnym permie - morze cechsztyńskie i złoża soli kamiennej - plakat.

Polska 160 milionów lat temu (jura)

Po starych, karbońskich górach nie pozostał już w jurze żaden ślad. Niemal całe terytorium Polski pokryte było morzem, miejscami głębokim. Żyły z nim amonity, belemnity oraz gąbki.

Jurajskie morze na terenie Polski - plakat.

Polska 90 milionów lat temu (kreda)

Niemal całe terytorium Polski pokryte było wodami morskimi. Poziom wód wszechoceanu był ponad sto metrów wyższy niż obecnie.

Polska w późnej kredzie - plakat.

Ślady historii geologicznej w zabytkach Poznania

Pamiątki tej historii można znaleźć zwiedzając zabytki Poznania. Są nimi skały i skamieniałości widoczne w posadzkach, na ścianach i w elewacjach wielu budynków. Te elementy architektoniczne wykonane zostały z kamieni dekoracyjnych, które powstały podczas opisanych tutaj wydarzeń.

Ślady przeszłości geologicznej w zabytkach Poznania - plakat.

Projekt jest finansowany ze środków przyznanych przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej na podstawie umowy nr 36/UD/SKILLS/2014 o wykorzystanie Nagrody przyznanej w konkursie eNgage w ramach projektu SKILLS współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego.

KL EFS.